„Akcje rosną w długim terminie” to zazwyczaj pierwszy i najważniejszy argument za inwestowaniem na rynku akcyjnym. Pojawia się jednak naturalne pytanie – dlaczego ceny akcji rosną i co sprawia, że akcje w długim terminie zwiększają swoją wartość?
Inwestując na giełdzie często nie mamy pełnej świadomości, dlaczego wartość naszego portfela się zmienia i jakie mechanizmy stoją za wzrostem rynku akcji. W krótkim terminie na rynek akcyjny wpływa mnóstwo zmiennych – od stóp procentowych i inflacji, po nastroje inwestorów. Patrząc jednak na historię rynków finansowych, rynek akcji w długim terminie rósł stosunkowo stabilnie, z okresowymi spadkami związanymi z kryzysami gospodarczymi czy wydarzeniami geopolitycznymi.
Dlatego każdy inwestor powinien zrozumieć dlaczego akcje rosną w długim terminie i jakie czynniki stoją za wzrostem cen akcji. Dzięki temu łatwiej zachować spokój nawet w momentach, gdy w krótkim terminie wartość portfela spada.
Z tego artykułu dowiesz się:
- dlaczego akcje rosną w długim terminie,
- jakie są trzy główne źródła wzrostu rynku akcji,
- dlaczego mimo wzrostów rynku wielu inwestorów traci pieniądze na giełdzie,
- jak w praktyce uczestniczyć w długoterminowym wzroście rynku akcji.
Historyczny wzrost rynku akcji
Skalę długoterminowego wzrostu rynku akcji dobrze oddaje poniższy wykres. Przedstawia on historyczne notowania pięciuset największych giełdowych spółek w USA, czyli indeksu S&P 500. Wykres jest w skali logarytmicznej, aby lepiej pokazać zmiany procentowe. Ze względu na wykładniczy wzrost rynku akcji na standardowej skali wahania z przeszłości byłyby słabiej widoczne, choć sama skala wzrostu zrobiłaby większe wrażenie.
Dlaczego rynek akcji nie rośnie liniowo
Widzimy, że wykres rynku akcji nie rośnie w linii prostej, lecz jest poszarpany. Te wahania wynikają z różnych kryzysów gospodarczych czy zawirowań na rynkach finansowych. Największe z nich zostały zaznaczone na wykresie. W skali wielu dekad nawet ogromna panika związana z pandemią Covid-19 jest na wykresie ledwo widoczna.
Podobnie jest z wydarzeniami, które obserwujemy obecnie, związanymi z wojną w Iranie. W czasie teraźniejszym często wydają się one końcem świata, jednak z perspektywy dekad okazują się jedynie niewielkim szarpnięciem na wykresie. Wszystkim spadkom towarzyszy negatywny sentyment, a często nawet panika. Za każdym razem ma się wrażenie, że tym razem będzie inaczej. Historia pokazuje jednak, że mimo tych obaw, rynek zawsze wracał do wzrostów.
Mimo wojen i licznych kryzysów długoterminowy trend rynku akcji pozostaje wyraźnie wzrostowy. To właśnie dzięki temu wzrostowi inwestowanie w akcje historycznie było jednym z najlepszych sposobów budowy i pomnażania majątku oraz ochrony oszczędności przed inflacją.
Średnia stopa zwrotu z rynku akcji
Można jednak zadać zasadne pytanie, skoro pokazujemy rynek amerykański, czy inne rynki akcji również rosły w podobnym tempie? Faktem jest, że rynek amerykański dominuje na globalnych rynkach akcji i historycznie dawał wyższe stopy zwrotu niż globalny rynek. Różnica nie jest jednak bardzo duża.
Indeks S&P 500, w ostatnich 50 latach osiągał średnią stopę zwrotu około 11% rocznie. Natomiast globalny rynek akcji przyniósł stopę zwrotu jedynie o około 1 punkt procentowy niższą, czyli około 10% rocznie.
Stosując prostą regułę 72, możemy szybko oszacować tempo wzrostu kapitału. Stopa zwrotu na poziomie 10% rocznie pozwala podwoić majątek w nieco ponad 7 lat (72/10 = 7,2).
Dlaczego ludzie tracą pieniądze na giełdzie?
Skoro rynek akcji w długim terminie rośnie, to dlaczego ludzie tracą pieniądze na giełdzie? Każdy z nas słyszał historie osób, które straciły oszczędności życia na inwestowaniu w akcje. Straty mogły wynikać z braku dywersyfikacji portfela, spekulowania zamiast inwestowania czy braku cierpliwości.
To, że akcje rosną w długim terminie, nie jest prawem natury w odniesieniu do akcji każdej spółki. Rynek akcji rośnie jako całość, ale poszczególne spółki mogą mieć problemy, a nawet bankrutować. W takiej sytuacji akcjonariusze czy obligatariusze mogą zostać z niczym. Mówiąc o długoterminowym wzroście mamy więc na myśli szeroki rynek akcji, a nie pojedyncze spółki. Dobra wiadomość jest taka, że dzisiaj możemy w prosty sposób uczestniczyć w tym wzroście (o czym później).
Dlaczego brak dywersyfikacji prowadzi do strat?
Dlatego na rynku akcji tak ważna jest dywersyfikacja portfela inwestycyjnego. Dywersyfikacja polega na inwestowaniu kapitału w różne klasy aktywów, sektory gospodarki, firmy czy regiony geograficzne w celu zmniejszenia ryzyka inwestycyjnego. Dywersyfikując portfel eliminujemy ryzyko specyficzne dla jednej branży czy konkretnej spółki. Dzięki temu nawet gdy jedna firma w naszym portfelu będzie miała problemy lub nawet zbankrutuje, wpływ na cały portfel będzie ograniczony.
Spekulacja na CFD – najprostsza droga do strat
Częstym powodem strat jest również spekulowanie na rynku akcji. W reklamach brokerów CFD często pojawia się informacja, że nawet 70-90% inwestorów traci pieniądze. Straty wynikają z prób zarabiania na krótkoterminowych ruchach cen przy użyciu instrumentów z dźwignią finansową. Inwestorzy długoterminowi ignorują takie krótkoterminowe wahania i pozwalają swoim inwestycjom rosnąć wraz z rynkiem. W przeciwieństwie do powyższych statystyk, 100% inwestorów na Portu, którzy regularnie inwestują z nami stałą miesięczną kwotę od 2018 w Portfele na miare mają aktualnie zysk.
Dlaczego pod wpływem emocji tracimy pieniądze na giełdzie?
Często straty wynikają również z podejmowania decyzji pod wpływem emocji. Niestety emocje w inwestowaniu nie pomagają, a często wręcz przeszkadzają. Inwestowanie długoterminowe powinno być nudne. Emocje są złym doradcą i często każą sprzedawać akcje w okresie największej paniki, jak na przykład podczas pandemii Covid. Wtedy inwestorzy realizują straty, a rynek zazwyczaj odbija – tyle że oni nie uczestniczą już w tym wzroście.
Dlatego tak ważne w inwestowaniu jest długoterminowe myślenie i unikanie decyzji podejmowanych pod wpływem emocji.
Fundamenty wzrostu rynku akcji
Warto obalić mit, że na rynku akcyjnym ktoś musi stracić, aby ktoś inny mógł zarobić. Rynek akcji w przeciwieństwie do wielu instrumentów spekulacyjnych, takich jak kontrakty CFD, nie jest grą o sumie zerowej. Aby zrozumieć dlaczego akcje rosną w długim terminie, warto najpierw wyjaśnić czym właściwie są akcje.
Akcja to papier wartościowy, który oznacza udział we własności spółki akcyjnej. Posiadacz akcji staje się współwłaścicielem firmy i może uczestniczyć w jej zyskach, na przykład poprzez dywidendę, a także korzystać z praw akcjonariusza, takich jak głosowanie na walnym zgromadzeniu.
W praktyce jedna akcja to niewielki kawałek przedsiębiorstwa. Jeśli firma zarabia, rozwija się, a inwestorzy wierzą w jej przyszłość, cena akcji zazwyczaj rośnie. Działa to również w drugą stronę – gdy spółka ma problemy, ceny jej akcji mogą spadać.
John Bogle, twórca pierwszego pasywnego funduszu indeksowego Vanguard 500 Index Fund, który replikuje indeks S&P 500, wskazał trzy główne źródła długoterminowego wzrostu rynku akcji – zyski spółek, dywidendy i zmiany wycen rynkowych
Dlaczego akcje rosną w długim terminie – zyski spółek
Jednym z najważniejszych powodów, dla których akcje rosną w długim terminie, jest wzrost zysków spółek. Skoro akcje są udziałami w firmach, to kupując akcje kupujemy w praktyce kawałek gospodarki. Gospodarka w długim terminie rośnie, a okresy recesji są raczej wyjątkiem niż regułą. Wraz ze wzrostem gospodarczym rosną zyski spółek, a tym samym rośnie ich wartość oraz ceny akcji.
Firmy potrzebują kapitału na rozwój. Początkowo jest to zazwyczaj kapitał od inwestorów. Zazwyczaj w formie pożyczki lub wniesienia kapitału w zamian za udziały w firmie. Z czasem jednak każda firma, aby funkcjonować i rozwijać się, musi generować zyski. Generowanie zysku dla właścicieli jest jedną z podstawowych funkcji przedsiębiorstwa. Firmy, które się nie rozwijają i nie inwestują, wcześniej czy później wypadają z rynku, a w ich miejsce pojawia się konkurencja.
Dlaczego firmy muszą zwiększać zyski?
Z tego powodu przedsiębiorstwa funkcjonują pod stałą presją zwiększania zysków, ekspansji na nowe rynki czy przejmowania konkurencji. Wszystko to napędza rozwój gospodarki. Kupując akcje lub ETF-y akcyjne możemy w prosty sposób uczestniczyć w tym wzroście gospodarczym.
Dodatkowo w spółkach notowanych na giełdzie presja ta jest jeszcze silniejsza ze strony inwestorów. Jeśli spółka nie radzi sobie dobrze, inwestorzy mogą wywierać nacisk na zmiany strategiczne, a nawet personalne w zarządzie. W efekcie w spółkach publicznych presja na generowanie zysków jest jeszcze większa.
Jak zyski spółek wpływają na rynek akcji?
Aby pokazać jak silnie ceny akcji zależą od wzrostu zysków spółek, można zestawić na jednym wykresie dynamikę zysków oraz notowania indeksu giełdowego. W długim terminie oba te wykresy są do siebie bardzo zbliżone. Tym właśnie akcje różnią się od innych aktywów, takich jak złoto czy kryptowaluty. W przypadku akcji fundamentem wzrostu są realne zyski i przepływy pieniężne (cash flow). W przypadku złota czy kryptowalut wzrosty często wynikają głównie z sentymentu rynkowego i kapitału spekulacyjnego.
Historycznie akcje najlepiej chroniły przed inflacją
Warto również zauważyć, że dzięki generowanym zyskom to właśnie akcje historycznie najlepiej chroniły oszczędności przed inflacją. Inflacja zwiększa nominalne przychody firm, co również przyczynia się do wzrostu cen ich akcji. Z tego powodu część wzrostu rynku akcji wynika z inflacji.
Mimo to, realnie akcje w długim terminie dawały średnie stopy zwrotu na poziomie około 6-7% rocznie, co jest wynikiem wyraźnie wyższym niż w przypadku wielu innych aktywów, takich jak obligacje czy metale szlachetne.
Dywidendy i skup akcji własnych – jak akcjonariusze zarabiają na akcjach?
Drugim ważnym źródłem długoterminowego wzrostu rynku akcji są wypłaty dla akcjonariuszy, czyli dywidendy oraz buybacki (skupy akcji własnych), które w praktyce też są zyskiem.
Dywidenda to część zysku spółki wypłacana akcjonariuszom. Jest ona formą wynagrodzenia za zainwestowany kapitał. Spółka dzieli się w ten sposób wypracowanym zyskiem z właścicielami.
Chociaż w ostatnich latach stopa dywidendy wyraźnie spadła ze względu na rosnącą rolę buybacków.
Buyback to skup akcji własnych, czyli sytuacja w której spółka odkupuje swoje akcje z rynku. Powoduje to zmniejszenie liczby akcji w obrocie. Konsekwencją buybacków jest wzrost zysku na akcję (EPS), ponieważ ten sam zysk spółki przypada na mniejszą liczbę akcji. W efekcie często rośnie również wycena akcji.
Buybacki są więc pośrednią formą wypłaty dla akcjonariuszy. Co prawda inwestor nie otrzymuje gotówki na konto, jednak jego udział w spółce zwiększa się wraz ze spadkiem liczby akcji w obrocie.
Teoretycznie (pomijając kwestie podatkowe) jeden dolar przeznaczony na dywidendę powinien dać podobny efekt finansowy jak jeden dolar przeznaczony na buybacki.
Dlaczego wskaźniki wycen spółek rosną
Kolejnym czynnikiem wpływającym na wzrost cen akcji jest ekspansja wskaźników rynkowych, czyli wzrost wycen spółek mierzonych takimi wskaźnikami jak P/E (cena do zysku). Najłatwiej zrozumieć to na prostym przykładzie.
Wyobraź sobie dwie spółki – MediaCo oraz TechCo. Obie spółki wyemitowały 100 000 akcji. Obie generują dokładnie taki sam zysk na akcję wynoszący 10 dolarów. Skoro obie spółki dostarczają właścicielom taki sam zysk, intuicyjnie mogłoby się wydawać, że akcje obu spółek powinny kosztować tyle samo. Nie musi tak jednak być, ponieważ wycena rynkowa spółek może się różnić.
Jak wskaźnik P/E wpływa na wycenę akcji?
Wskaźnik P/E spółki MediaCo wynosi 10, natomiast spółki TechCo 25. W takiej sytuacji akcje spółki MediaCo kosztują 100 dolarów, a TechCo 250 dolarów. Oznacza to, że za każdego dolara zysku firmy TechCo inwestorzy są skłonni zapłacić 2,5 razy więcej.
W analizach rynkowych często pojawia się pojęcie ekspansji mnożników wyceny, takich jak P/E. Gdy te wskaźniki rosną, inwestorzy są skłonni płacić coraz więcej za tego samego dolara zysku.
Warto zauważyć, że obecne poziomy wskaźnika P/E na rynku amerykańskim pozostają wyższe niż ich długoterminowa średnia.
Dlaczego spółki mogą dziś skalować biznes szybciej?
Skąd wynika ten wzrost? Wróćmy do naszego przykładu. MediaCo działa w branży mediów drukowanych i zwiększa zyski w tempie około 2% rocznie. TechCo działa w branży sztucznej inteligencji i zwiększa zyski o 15% rocznie.
Nietrudno z tego wywnioskować, że mimo iż obecnie obie spółki generują taki sam zysk, w kolejnych latach to TechCo będzie dostarczać inwestorom większe zyski. W takiej sytuacji logiczne jest, że bardziej perspektywiczny biznes, taki jak TechCo, będzie wyceniany wyżej niż MediaCo działająca w branży o niższym tempie wzrostu.
Tę samą zasadę można odnieść do całego rynku akcji. Nigdy wcześniej w historii USA spółki nie zwiększały przychodów w takim tempie jak obecnie. Ponieważ za biznesy, które rosną szybciej, inwestorzy są skłonni płacić więcej, wyceny wskaźnikowe pozostają wyższe niż ich historyczna średnia.
Spółki technologiczne mogą dziś w łatwy sposób skalować biznes i wchodzić na nowe rynki. W przeszłości możliwości skalowania działalności były znacznie bardziej ograniczone – firmy musiały budować nowe fabryki i zatrudniać coraz więcej pracowników, aby zwiększać produkcję.
Jak długo akcje mogą rosnąć?
Akcje mogą rosnąć tak długo, jak długo rozwija się gospodarka i rosną zyski przedsiębiorstw. Rynek akcji rośnie, ponieważ stoją za nim realne biznesy, wzrost gospodarczy, innowacje oraz rosnąca produktywność.
Trudno sobie wyobrazić sytuację, w której nagle wszystkie firmy przestają się rozwijać, inwestować i konkurować ze sobą. Jeśli więc zakładamy dalszy wzrost gospodarczy, logiczne jest, że również rynek akcji w długim terminie będzie rósł.
Nie oznacza to jednak, że wzrosty będą przebiegać w linii prostej. Rynek w krótkim terminie potrafi być bardzo zmienny. Na notowania akcji wpływa wiele czynników, takich jak stopy inflacja i stopy procentowe, wyniki finansowe spółek czy napięcia geopolityczne. Czasami pojawiają się również tzw. czarne łabędzie, czyli wydarzenia trudne do przewidzenia, jak np. pandemia Covid, które mogą wywoływać nagłe spadki i krachy na rynku.
Im dłuższy horyzont inwestycyjny, tym więcej takich krótkoterminowych załamań rynku będziemy musieli przetrwać, co wynika po prostu z prawdopodobieństwa. Z drugiej strony im dłużej pozostajemy na rynku i nie ulegniemy panice w okresach spadków, tym wyższe jest prawdopodobieństwo osiągnięcia dodatniej stopy zwrotu. Dlatego inwestując w akcje kluczowe jest długoterminowe podejście oraz cierpliwość.
Jak zarabiać na długoterminowym wzroście rynku akcji?
To bardzo ważne pytanie dla każdego inwestora. Niestety wpisując w wyszukiwarce pytanie jak inwestować w akcje, na różnych forach czy w grupach dyskusyjnych możemy natknąć się na wiele szkodliwych opinii. Nie brakuje też naganiaczy, którzy próbują wyłudzić pieniądze, obiecując szybki zysk bez ryzyka.
Na początku warto poznać podstawy funkcjonowania rynku finansowego i rynku akcji. Dobrze jest zapoznać się z takimi pojęciami jak dywersyfikacja, procent składany, akcje, obligacje czy ETF-y. Znając podstawy oraz zależność między ryzykiem a oczekiwanym zyskiem będziemy bardziej odporni na złote rady trolli z internetu. Warto też uczyć się od innych i poznać najczęściej popełniane, często kosztowne, błędy inwestorów.
Gdy już przyswoimy sobie podstawy, można zacząć inwestować. Można to robić aktywnie lub pasywnie. Inwestowanie pasywne na rynku akcji zajmuje mniej czasu i jak pokazuje historia często okazuje się skuteczniejsze. Nawet sam Warren Buffett stwierdził, że dla zdecydowanej większości inwestorów jest to najlepszy sposób inwestowania. Podobnego zdania był John Bogle, twórca pierwszego funduszu indeksowego. Twierdził on, że zamiast typować zwycięzców lepiej kupić cały rynek. Nie szukaj igły w stogu siana, po prostu kup cały stóg.
Jak korzystać z długoterminowego wzrostu akcji na Portu?
Inwestując pasywnie w praktyce płyniemy z nurtem rynku, a samo inwestowanie nie zajmuje wiele czasu. Właśnie dla takich inwestorów powstała platforma inwestycyjna Portu. Pozwala ona inwestować poprzez Portfele na miarę w sposób dostosowany do horyzontu inwestycyjnego oraz poziomu akceptowanego ryzyka inwestora. Dzięki temu w prosty sposób można korzystać z długoterminowego wzrostu rynku akcji i globalnej gospodarki.
Osoby, które chcą mieć większy wpływ na konstrukcję portfela i inwestować bardziej aktywnie, również mają taką możliwość. W Portu dostępne są Strategie własne i tematyczne, w których inwestor sam dobiera instrumenty oraz ustala ich wagi w portfelu. Dzięki temu można stworzyć własną strategię inwestycyjną, a kolejne wpłaty są automatycznie rozkładane pomiędzy wybrane instrumenty zgodnie z ustalonymi proporcjami.
Podsumowanie
Dlaczego akcje rosną w długim terminie? Odpowiedź jest w gruncie rzeczy dość prosta. Spółki rozwijają swoje biznesy, zwiększają przychody i zyski, a część wypracowanego kapitału wraca do inwestorów w postaci dywidend oraz skupów akcji (buybacków). Kupując akcje, stajemy się współwłaścicielami firm, które rosną razem z gospodarką.
Historia pokazuje, że mimo kryzysów, recesji i okresów dużej zmienności rynek akcji w długim terminie rósł. Był on odzwierciedleniem postępu technologicznego, wzrostu produktywności oraz rozwoju gospodarki. Krótkoterminowe spadki są naturalną częścią tego procesu, jednak wraz z wydłużaniem horyzontu inwestycyjnego rosło prawdopodobieństwo osiągnięcia dodatniej stopy zwrotu.
Dlatego w inwestowaniu kluczowe nie jest przewidywanie każdego ruchu rynku, ale uczestniczenie w długoterminowym wzroście gospodarki i rynku akcji. Najprostszą drogą do tego jest dobrze zdywersyfikowany portfel inwestycji, który pozwala korzystać z rozwoju wielu firm na całym świecie. Do takiego podejścia zachęcamy i staramy się je ułatwiać w Portu.
—————————————————————–
Na co zwrócić uwagę po przeczytaniu artykułu?
– Artykuł nie jest rekomendacją inwestycyjną, a Portu nie świadczy usługi doradztwa inwestycyjnego.
– Historyczne wyniki inwestycji nigdy nie są gwarancją przyszłych zysków.
– Inwestycje na rynkach kapitałowych są zawsze ryzykowne.
– Portu nie gwarantuje osiągnięcia zysków z inwestycji.
– Nie jesteś pewien, jaki profil ryzyka jest dla Ciebie odpowiedni? Wypełnij naszą ankietę inwestycyjną, by to sprawdzić.
– Niniejszy artykuł jest materiałem marketingowym.
