Podobne artykuły
Gdy Twój portfel inwestycyjny rośnie o 10%, czy wiesz, skąd właściwie wziął się ten zysk? A gdy spada o 15%, czy wiesz, co dokładnie straciło na wartości?
Wielu inwestorów patrzy przede wszystkim na jedną liczbę, czyli aktualną wartość portfela. Tymczasem pod nią często kryją się akcje setek czy nawet tysięcy firm, obligacji różnych państw, złoto i inne instrumenty. Każdy z tych elementów zachowuje się inaczej i z innego powodu może przynosić zysk albo stratę.
Nie musisz analizować każdej spółki, którą pośrednio posiadasz. Powinieneś jednak rozumieć, w co inwestujesz, skąd może brać się Twój zysk i jakie ryzyko za nim stoi. Bez tego nawet dobrze zbudowany portfel może stać się źródłem niepotrzebnego stresu, gdy rynek zacznie zachowywać się inaczej, niż oczekiwałeś.
Z tego artykułu dowiesz się:
- czym właściwie jest portfel inwestycyjny i z jakich aktywów może się składać,
- skąd biorą się zyski z akcji i obligacji oraz jakie ryzyko wiąże się z tymi instrumentami,
- dlaczego dywersyfikacja jest tak ważna i jak ETF-y pozwalają inwestować w setki lub tysiące spółek jednocześnie,
- jak działają Portfele na miarę w Portu i w co tak naprawdę inwestuje ich posiadacz.
Portfel inwestycyjny to nie jedna inwestycja
Portfel inwestycyjny to nie jedna rzecz, ale zbiór różnych aktywów posiadanych przez inwestora. Mogą się w nim znajdować akcje, obligacje, surowce, kryptowaluty a także fundusze ETF dające ekspozycję na całe rynki lub klasy aktywów.
Poszczególne elementy portfela inwestycyjnego mogą zachowywać się zupełnie inaczej w zależności od sytuacji gospodarczej i rynkowej. Ich wspólnym zadaniem jest jednak realizacja celu inwestora. Chodzi o osiągnięcie możliwie wysokiej stopy zwrotu przy akceptowanym poziomie ryzyka inwestycyjnego.
Portfel inwestycyjny jest jak drużyna piłkarska. Nie każdy zawodnik ma strzelać gole. Niektórzy mają przede wszystkim pilnować własnej bramki przed utratą gola.
W długoterminowym portfelu inwestycyjnym rolę „napastników” najczęściej pełnią akcje. To one mają odpowiadać przede wszystkim za długoterminowy wzrost kapitału. Obligacje zwykle pełnią bardziej defensywną funkcję, mogą stabilizować portfel podczas spadków akcji i generować odsetki. Gotówka zapewnia płynność, a inne aktywa mogą dodatkowo zwiększać dywersyfikację portfela inwestycyjnego.
Dlatego nie warto oceniać każdego elementu portfela osobno. Liczy się to, jak całość działa razem i czy odpowiada naszemu celowi, horyzontowi oraz akceptowanemu poziomowi ryzyka.
Skąd właściwie bierze się zysk z akcji?
Wyobraźmy sobie pana Jana, który chce otworzyć zakład stolarski JanWood, ale nie ma wystarczająco dużo własnego kapitału. Ty jako inwestor dokładasz pieniądze potrzebne na rozwój firmy, a w zamian otrzymujesz 20% udziałów w JanWood. Inni inwestorzy obejmują kolejne części firmy, na przykład po 10%, a pozostałe 50% udziałów nadal należy do pana Jana.
Wzrost wartości firmy
Zakład zaczyna zdobywać klientów, sprzedaż rośnie, pojawiają się nowi pracownicy i kolejne maszyny. Firma staje się coraz większa i bardziej dochodowa, a wraz z nią rośnie wartość Twoich 20% udziałów. Jeśli kiedyś zdecydujesz się je sprzedać, możesz otrzymać za nie znacznie więcej niż początkowo zainwestowałeś.
Dywidendy
Po kilku latach biznes ma już ugruntowaną pozycję i nie musi przeznaczać całego zysku na rozwój. Właściciele mogą zdecydować o wypłacie części zysku dla właścicieli. Jeśli firma przeznaczy na dywidendę 100 tys. zł, a Ty posiadasz 20% udziałów, przypadnie Ci 20 tys. zł.
Skup akcji własnych
Spółka może też zdecydować się na skup własnych udziałów, czyli buybacki. W naszym przykładzie masz już 20% firmy. Załóżmy teraz, że spółka skupuje z rynku i umarza 5% wszystkich udziałów należących do innych inwestorów. Twoja liczba udziałów się nie zmienia, ale łączna liczba udziałów w firmie maleje. W efekcie Twój udział rośnie z 20% do około 21%. Bez dokładania ani złotówki stajesz się więc właścicielem większej części przedsiębiorstwa, a na Twoje udziały przypada większa część przyszłych zysków firmy.
Zysk akcjonariusza może więc pochodzić z trzech głównych źródeł. Ze wzrostu wartości akcji, z wypłacanych dywidend oraz pośrednio ze skupów akcji własnych.
Oczywiście inwestycja może przynieść też straty. Jeśli sprzedaż zacznie spadać, firma będzie tracić klientów i generować mniejsze zyski lub straty, wartość Twoich udziałów spadnie.
Inwestując w akcje, inwestujesz we wzrost gospodarki
Oczywiście przykład z zakładem JanWood jest dużym uproszczeniem. Na giełdzie nie kupimy akcji małej lokalnej firmy, ale sam mechanizm działania rynku akcji jest podobny. Kupujemy udziały w realnych przedsiębiorstwach, które zatrudniają ludzi, inwestują, rozwijają nowe produkty, zwiększają sprzedaż i zyski, a część wypracowanych pieniędzy może trafiać do akcjonariuszy.
Inwestując na rynku akcji, w dużym uproszczeniu zakładamy więc, że gospodarki będą się w przyszłości rozwijać, firmy będą zwiększać swoją skalę działalności, a ich zyski w długim terminie będą rosły. To właśnie wzrost zysków przedsiębiorstw jest głównym powodem, dlaczego akcje rosną w długim terminie.
Nie musimy przy tym zgadywać, która konkretna firma okaże się zwycięzcą. Dzięki ETF-om możemy jednym instrumentem posiadać setki lub nawet tysiące spółek z całego świata. W ten sposób zamiast stawiać na pojedynczy biznes, możemy uzyskać szeroką ekspozycję na rozwój globalnej gospodarki.
Skąd bierze się zysk z obligacji?
Wróćmy do JanWood. Firma chce wejść na zagraniczne rynki i potrzebuje 1 mln zł. Zamiast oddawać kolejne udziały, emituje obligacje, czyli po prostu pożycza pieniądze od inwestorów.
Pięciu Twoich znajomych kupuje obligacje po 200 tys. zł każdy. Przy stałym oprocentowaniu 10% każdy otrzymuje 20 tys. zł odsetek rocznie, a po 10 latach także zwrot swoich 200 tys. zł. W sumie zarabia więc 200 tys. zł na samych odsetkach. Odsetki są tutaj wynagrodzeniem za pożyczenie kapitału.
Tym właśnie są obligacje. Kupując akcje, stajesz się współwłaścicielem firmy. Kupując obligacje, stajesz się jej wierzycielem. Oczywiście taka pożyczka nie jest całkowicie pozbawiona ryzyka. Jeśli JanWood wpadnie w poważne problemy finansowe, może nie być w stanie wypłacić odsetek albo oddać pożyczonego kapitału. To właśnie nazywamy ryzykiem emitenta.
Fundusze obligacyjne
Dlatego ryzyko warto jednak dywersyfikować. Zamiast pożyczać dużą część kapitału jednej firmie, możemy kupić obligacje wielu różnych przedsiębiorstw i państw, dzięki czemu problemy jednego emitenta mają mniejszy wpływ na cały portfel.
Można robić to samodzielnie, wybierając wiele różnych obligacji. Prostszą opcją są jednak fundusze obligacyjne, które kupują całe koszyki papierów dłużnych za nas. Dzięki temu jedną inwestycją możemy uzyskać ekspozycję na obligacje wielu firm i państw, a ryzyko emitenta jest znacznie lepiej rozproszone.
Obligacjami można też handlować na rynku, dlatego ich ceny się zmieniają. Gdy stopy procentowe spadają, ceny starszych obligacji mogą rosnąć, a gdy stopy rosną, mogą spadać. Im dłuższy termin do wykupu obligacji, tym zwykle większa wrażliwość na zmiany stóp. Zysk z obligacji pochodzi więc głównie z odsetek, ale na wynik funduszu wpływają też zmiany cen obligacji oraz ryzyko emitentów.
A co ze złotem i kryptowalutami w portfelu inwestycyjnym?
Złoto i kryptowaluty różnią się od akcji czy obligacji tym, że same nie generują przepływów pieniężnych. Nie wypłacają dywidend ani odsetek, a ich posiadacz nie ma udziału w zyskach przedsiębiorstwa.
Przez to trudniej oszacować ich fundamentalną wartość. Cena w większym stopniu zależy od popytu, nastrojów i oczekiwań inwestorów, dlatego wahania potrafią być duże, a aktywa te są podatne na spekulację.
Nie oznacza to, że takie aktywa nie mają miejsca w portfelu. Mogą pełnić funkcję uzupełniającą i zwiększać dywersyfikację, ale nie powinny stanowić fundamentu długoterminowego portfela inwestycyjnego. Ten fundament lepiej budować przede wszystkim na aktywach, za którymi stoją realne przepływy pieniężne i gospodarcza wartość, takich jak akcje i obligacje.
Czym właściwie jest Portfel na miarę Portu?
Portfele na miarę w Portu bazują przede wszystkim na akcjach i obligacjach. W części z nich niewielkie uzupełnienie stanowią także złoto czy rynek nieruchomości.
Do wyboru jest 10 Portfeli na miarę. Zasada jest prosta. Im wyższy numer portfela, tym większy udział akcji i wyższy potencjał długoterminowego zwrotu, ale też większe wahania. Im niższy numer, tym większą rolę odgrywają stabilniejsze instrumenty, przede wszystkim fundusze obligacyjne.
Odpowiedni portfel jest dobierany na podstawie ankiety inwestycyjnej i profilu ryzyka klienta. Dzięki temu skład portfela odpowiada jego horyzontowi inwestycyjnemu, doświadczeniu oraz akceptowanemu ryzyku.
Dla inwestorów, którzy wolą samodzielnie decydować o składzie portfela, Portu oferuje też Strategie własne i tematyczne, gdzie można samemu dobierać instrumenty i ich wagi.
W co tak naprawdę inwestujesz w Portfelu na miarę?
W praktyce osoba wybierająca Portfel na miarę nie inwestuje w jeden fundusz ani w jedną gospodarkę. Jej pieniądze są rozłożone pomiędzy wiele różnych rynków, a dokładne proporcje zależą od wybranego poziomu ryzyka.
Część akcyjna daje ekspozycję przede wszystkim na duże spółki amerykańskie z indeksu S&P 500, ale także na mniejsze firmy z rynków rozwiniętych, spółki europejskie, japońskie, azjatyckie oraz z rynków wschodzących. W praktyce oznacza to udział w wynikach tysięcy przedsiębiorstw działających na całym świecie.
Część obligacyjna jest równie szeroka. W portfelach znajdują się m.in. amerykańskie obligacje skarbowe, obligacje przedsiębiorstw z USA i Europy, globalne obligacje korporacyjne o wyższej rentowności oraz obligacje z rynków wschodzących. Inwestor pożycza więc kapitał nie jednej firmie czy jednemu państwu, ale wielu różnym emitentom.
W niektórych portfelach niewielką część stanowią również spółki związane z rynkiem nieruchomości oraz złoto, które mają dodatkowo uzupełniać dywersyfikację. Portfele utrzymują też niewielki udział gotówki.
Wybierając Portfel na miarę, inwestor otrzymuje kawałek globalnego rynku akcji, globalnego rynku obligacji, a w części profili także niewielką domieszkę złota i rynku nieruchomości. Portu dobiera odpowiednie proporcje tych składników do profilu ryzyka inwestora.
Portfel inwestycyjny – podsumowanie
Dobry portfel inwestycyjny nie polega na przypadkowym połączeniu kilku instrumentów. Powinien być zbudowany tak, aby łączyć potencjał wzrostu z poziomem ryzyka, który inwestor jest w stanie zaakceptować.
Akcje dają udział w rozwoju przedsiębiorstw i gospodarki, obligacje pozwalają zarabiać przede wszystkim na odsetkach, a inne aktywa mogą uzupełniać dywersyfikację. Najważniejsze jest jednak to, aby rozumieć, co znajduje się w portfelu, skąd może brać się zysk i jakie ryzyko za nim stoi.
Portfele na miarę upraszczają ten proces, bo łączą globalne akcje, obligacje i w części profili także inne aktywa w jeden portfel dopasowany do profilu ryzyka inwestora.
FAQ
Na co zwrócić uwagę po przeczytaniu artykułu?
– Artykuł nie jest rekomendacją inwestycyjną, a Portu nie świadczy usługi doradztwa inwestycyjnego.
– Historyczne wyniki inwestycji nigdy nie są gwarancją przyszłych zysków.
– Inwestycje na rynkach kapitałowych są zawsze ryzykowne.
– Portu nie gwarantuje osiągnięcia zysków z inwestycji.
– Nie jesteś pewien, jaki profil ryzyka jest dla Ciebie odpowiedni? Wypełnij naszą ankietę inwestycyjną, by to sprawdzić.
– Niniejszy artykuł jest materiałem marketingowym.
Andrzej jest analitykiem rynków finansowych w Portu, licencjonowanym Doradcą Inwestycyjnym oraz zwolennikiem pasywnego inwestowania. Specjalizuje się w analizie rynków oraz tworzeniu materiałów edukacyjnych z zakresu inwestycji i finansów, które pomagają inwestorom lepiej zrozumieć świat finansów. Interesuje się również geopolityką i ekonomią. Poza pracą gra na perkusji w zespole muzycznym i uwielbia spędzać czas w górach.
