Podobne artykuły
Spadki na giełdzie – dlaczego nie powinieneś się ich bać? Przewodnik inwestora w kryzysie
Nikt nie lubi patrzeć na spadki na giełdzie i świecący na czerwono portfel. Problem w tym, że spadki na giełdzie są naturalną częścią inwestowania. Dla długoterminowego inwestora najważniejsze nie jest więc ich unikanie, ale właściwa reakcja – a zazwyczaj brak reakcji.
Największym zagrożeniem często okazują się emocje. Strach może skłonić do sprzedaży aktywów po spadkach i realizacji strat w najgorszym możliwym momencie. Tymczasem długoterminowe inwestowanie opiera się przede wszystkim na cierpliwości, konsekwencji i trzymaniu się planu.
To także podstawa inwestowania pasywnego i strategii Portu. Zamiast próbować przewidywać każdy ruch rynku, inwestor może regularnie inwestować i patrzeć na swój portfel z perspektywy lat czy dekad, a nie kolejnych dni czy tygodni. Dzięki temu ogranicza stres i ryzyko podejmowania pochopnych decyzji.
Z tego artykułu dowiesz się:
- dlaczego spadki na giełdzie są naturalną częścią inwestowania
- skąd biorą się korekty, bessy i krótkoterminowe wahania rynku
- jak długo mogą trwać spadki i jak szybko rynek potrafi je odrabiać
- co robić, gdy wartość Twojego portfela zaczyna spadać
- kiedy spadki można ignorować, a kiedy warto na nie zareagować
Spadki na giełdzie są częścią inwestowania
Spadki na giełdzie są nieuniknione. W długim terminie rynki rosnąć wykładniczo, ale droga do góry nigdy nie jest gładka. Po okresach wzrostów przychodzą korekty i bessy, czasem bardzo gwałtowne. Historia pokazuje jednak, że cierpliwość działa na korzyść inwestora.
Dobrym przykładem jest luty 2020 roku, kiedy S&P 500 w ciągu miesiąca stracił ponad 30%, a w kolejnych miesiącach odrobił całość spadków. Podobnie było w kwietniu 2025 roku, kiedy ogłoszenie przez Donalda Trumpa szerokich ceł wywołało gwałtowną wyprzedaż. S&P 500 spadł o niemal 15%, ale już na początku maja odrobił straty powstałe po ogłoszeniu ceł. Inwestor, który 9 października 2007 roku zainwestował 10 000 USD w ETF na S&P 500, zrobił to praktycznie w najgorszym możliwym momencie. W kolejnych kilkunastu miesiącach jego inwestycja straciła około 55% wartości, a przez ponad cztery lata pozostawała poniżej poziomu z dnia zakupu. Jeśli jednak nie sprzedał i reinwestował dywidendy, dziś jego 10 000 USD byłoby warte około 69 000 USD.
Wniosek jest prosty. Spadki są normalną częścią rynku i ceną, jaką inwestor płaci za możliwość osiągania wyższych stóp zwrotu w długim terminie.
Co robić podczas spadków na giełdzie?
Przede wszystkim zachowaj spokój i trzymaj się swojej strategii. Najtrudniejsze są zwykle pierwsze spadki, szczególnie dla początkującego inwestora. Codzienne sprawdzanie portfela tylko zwiększa wtedy presję i ryzyko pochopnej decyzji. Zamiast reagować na krótkoterminowe ruchy rynku, trzymaj się planu, regularnie inwestuj i patrz na swój cel w perspektywie lat.
Historycznie szeroki rynek akcji, mimo kryzysów i okresowych spadków, przynosił w długim terminie średnio około 10% rocznie. Dla długoterminowego inwestora spadki mogą być nawet okazją do regularnego inwestowania po niższych cenach.
Ta zasada dotyczy jednak przede wszystkim inwestowania w szeroki i dobrze zdywersyfikowany rynek, jak w przypadku Portfeli na miarę Portu. Przy pojedynczych spółkach sytuacja wygląda inaczej. Jeżeli kurs spada z powodu trwałego pogorszenia wyników, rosnącego zadłużenia czy problemów z biznesem, samo czekanie może nie wystarczyć. Firma może już nigdy nie wrócić do wcześniejszych notowań.
Właśnie dlatego dywersyfikacja portfela ogranicza ryzyko związane z problemami jednej konkretnej spółki. Szeroki rynek może przechodzić przez bessy i kryzysy, ale jego skład stale się zmienia, a słabsze firmy są z czasem zastępowane przez silniejsze.
Największym błędem podczas spadków często okazuje się działanie pod wpływem emocji. Sprzedaż po dużej przecenie zamienia papierową stratę w realną. Długoterminowy inwestor powinien zamiast tego konsekwentnie realizować swoją strategię i wykorzystywać niższe ceny do kolejnych zakupów. Jak mówi znana giełdowa maksyma przypisywana baronowi Rothschildowi: „Kupuj, kiedy na ulicach leje się krew”.
Kiedy reagować na spadki na giełdzie?
Inaczej wygląda sytuacja, gdy inwestujemy aktywnie albo kupujemy pojedyncze spółki. Wtedy spadek kursu nie zawsze jest tylko chwilową przeceną. Może wynikać z trwałego pogorszenia wyników, rosnącego zadłużenia, utraty przewagi konkurencyjnej, problemów z zarządem albo pogorszenia perspektyw całego biznesu. W takim przypadku samo czekanie może nie wystarczyć, a spółka może już nigdy nie wrócić do wcześniejszych notowań.
Dlatego aktywny inwestor powinien zadać sobie pytanie, czy zmieniła się tylko cena, czy zmieniły się też fundamenty. Jeśli fundamenty pozostają mocne, spadek może być jedynie krótkoterminowym wahaniem. Jeśli jednak założenia stojące za inwestycją przestały być aktualne, warto ponownie ocenić, czy dalsze trzymanie aktywa ma sens.
Reakcja może być potrzebna również wtedy, gdy zmieniła się nasza własna sytuacja. Jeśli skrócił się horyzont inwestycyjny, zmienił cel albo okazało się, że przyjęliśmy zbyt wysokie ryzyko, portfel może wymagać dostosowania. Nie chodzi więc o reagowanie na każdy spadek ceny, ale o reagowanie wtedy, gdy zmieniają się fundamenty inwestycji albo nasze pierwotne założenia.
Jak długo to może trwać?
Nikt, nawet legendarny Warren Buffett, nie ma kryształowej kuli i nie wie, kiedy spadki się skończą. Mogą trwać kilka tygodni, miesięcy, a czasem dłużej. Historia pokazuje jednak, że akcje rosną w długim terminie.
W sklepach cieszymy się, gdy coś jest przecenione o 20 czy 30%. Na giełdzie często reagujemy dokładnie odwrotnie – im taniej, tym bardziej boimy się kupować. Tymczasem dla długoterminowego inwestora spadki mogą oznaczać możliwość zakupów po niższych cenach i większy potencjał zysków w przyszłości.
Skąd wynikają okresowe spadki na giełdzie?
Giełda nie rośnie w linii prostej, ponieważ ceny akcji cały czas odzwierciedlają oczekiwania inwestorów dotyczące przyszłości. A te zmieniają się praktycznie każdego dnia wraz z nowymi danymi gospodarczymi, wynikami spółek, decyzjami banków centralnych czy wydarzeniami politycznymi.
Jeśli inwestorzy zaczynają oczekiwać niższych zysków firm, wzrostu Inflacji czy wyższych stóp procentowych są skłonni zapłacić za akcje mniej. Wtedy ceny często spadają. Czasem wystarczy nawet to, że rzeczywistość odbiega od wcześniejszych oczekiwań analityków, co wywołuje przecenę na rynku.
Do tego dochodzą emocje. Strach może przyspieszać wyprzedaż, podobnie jak wcześniej FOMO potrafi napędzać wzrosty. Właśnie te krótkoterminowe wahania próbują wykorzystywać aktywni inwestorzy i spekulanci, kupując i sprzedając aktywa w oczekiwaniu na zmianę ich ceny.
Dla inwestora długoterminowego większość takich ruchów to jednak przede wszystkim rynkowy szum. Jeśli inwestujemy w szeroki rynek i mamy przed sobą wiele lat, nie powinniśmy reagować na każdą korektę, gorszy odczyt gospodarczy czy nerwowy tydzień na giełdzie.
W krótkim terminie ceny mogą zmieniać się gwałtownie pod wpływem wspomnianych wcześniej czynników. W długim terminie najważniejsze pozostają rozwój gospodarki i rosnące zyski przedsiębiorstw.
FAQ
Andrzej jest analitykiem rynków finansowych w Portu, licencjonowanym Doradcą Inwestycyjnym oraz zwolennikiem pasywnego inwestowania. Specjalizuje się w analizie rynków oraz tworzeniu materiałów edukacyjnych z zakresu inwestycji i finansów, które pomagają inwestorom lepiej zrozumieć świat finansów. Interesuje się również geopolityką i ekonomią. Poza pracą gra na perkusji w zespole muzycznym i uwielbia spędzać czas w górach.
